AFAS sluit sinds dit jaar elke vrijdag de deuren. Consultancybureau &samhoud draait ook vier dagen. En bij het Rode Kruis onderzoekt de organisatie samen met FNV of het kan. De vierdaagse werkweek is in 2026 geen randverschijnsel meer, het is een gesprek dat op steeds meer directietafels in het mkb landt. Niet omdat het ineens hip is, maar omdat de cijfers die er nu liggen moeilijk te negeren zijn.
Voor kleine en middelgrote bedrijven voelt het al snel als een luxe die alleen grote softwarebedrijven zich kunnen veroorloven. Toch is dat beeld achterhaald. Steeds meer mkb-ondernemers testen het, vaak in een deel van de organisatie, en de uitkomsten zijn interessant genoeg om serieus naar te kijken.
Wat een vierdaagse werkweek al oplevert bij AFAS en co
Bij AFAS, waar de kantoren elke vrijdag gesloten zijn, lag de omzet in de eerste jaarhelft van 2026 12 procent hoger dan in dezelfde periode een jaar eerder. Ook &samhoud stapte dit jaar over en rapporteert vergelijkbare signalen: meer omzet, tevredener medewerkers en een hogere productiviteit per gewerkt uur.
Dat past bij wat internationaal onderzoek al langer laat zien. In proeven met een werkweek van 32 tot 33 uur bleven werknemers even productief als bij 38 uur, en zagen bedrijven omzetstijgingen tot 15 procent. Minder uren betekent dus niet automatisch minder werk verzet. Het dwingt teams vooral om overleggen korter te houden, prioriteiten scherper te stellen en afleiding uit de werkdag te schrappen.
Waarom de vakbond wel wil en de werkgeversclubs niet
FNV liet 6.263 werknemers en werkgevers peilen over het idee, en de uitkomst is opvallend eensgezind: 74 procent vindt een vierdaagse werkweek haalbaar in de eigen sector en functie. Van de werkgevers die meededen was 89 procent positief. FNV redeneert dat kortere werkweken juist kunnen helpen tegen personeelstekorten, omdat mensen minder snel uitvallen door ziekte en langer doorwerken tot hun pensioen.
VNO-NCW en MKB-Nederland zijn een stuk terughoudender. Hun argument: de arbeidsmarkt is historisch krap en de bevolking vergrijst, dus juist nu is het moment om meer te werken, niet minder. Cijfers van het CBS laten zien dat die krapte weliswaar afneemt maar nog altijd reëel is, met de grootste tekorten in de zakelijke dienstverlening, de zorg en de handel. Wie in zo'n sector zit, herkent dat spanningsveld: groeien terwijl je te weinig personeel hebt is voor veel mkb-bedrijven al de dagelijkse realiteit, en een kortere werkweek voelt dan als een risico in plaats van een oplossing.
De rekening: minder vakantiegeld, wel evenveel loon
Een vierdaagse werkweek in de meest gangbare vorm betekent 32 uur werken tegen hetzelfde salaris en dezelfde verantwoordelijkheden als bij 40 uur. Voor de werkgever verandert de loonkosten dus niet direct, maar er is wel een detail dat vaak over het hoofd wordt gezien: vakantiegeld wordt opgebouwd over het aantal gewerkte uren. Bij een modaal inkomen scheelt dat op jaarbasis ongeveer 707 euro aan uitgekeerd vakantiegeld. Klein bedrag, maar wel iets om vooraf helder met je team te communiceren, zodat niemand in mei voor een verrassing komt te staan.
Er zit ook een minder zichtbare besparing tegenover: minder ziekteverzuim en minder uitval. Bedrijven die structureel te maken hebben met herstellende medewerkers weten hoe kostbaar dat is. Daar raakt het onderwerp ook de re-integratie van herstelde werknemers, want een lagere werkdruk voorkomt in sommige gevallen dat mensen überhaupt uitvallen.
Zo test je het zonder je hele planning om te gooien
Je hoeft niet meteen de hele organisatie om te gooien. De bedrijven die het succesvol invoerden, begonnen bijna allemaal met een pilot van drie tot zes maanden in één afdeling, met heldere meetpunten vooraf: omzet, klanttevredenheid en werkdruk. Een paar praktische stappen die werken in het mkb:
- Kies één team of afdeling waar de werkzaamheden goed te plannen zijn, geen klantenservice die 24/7 bereikbaar moet zijn.
- Zet vooraf vast wat succes betekent: gelijke of hogere omzet, gelijkblijvende kwaliteit, minder ziekmeldingen.
- Schrap eerst overbodige vergaderingen voordat je een dag schrapt. Dat scheelt vaak al meer tijd dan gedacht.
- Evalueer na drie maanden met het hele team, niet alleen met de leidinggevende.
Heb je tijdelijk extra handen nodig tijdens zo'n pilot, bijvoorbeeld om piekmomenten op te vangen zonder meteen een vast contract aan te bieden? Dan is dit ook het moment om te kijken wanneer payroll een uitkomst biedt in plaats van zelf personeel te werven en beheren.
De meest gemaakte fout bij zo'n pilot is dat bedrijven wel de dag schrappen, maar niet het werk. Als een team op vier dagen dezelfde hoeveelheid taken krijgt als op vijf, loopt de werkdruk juist op en mislukt de proef voordat hij een eerlijke kans heeft gehad. Betrek daarom de medewerkers zelf bij het herverdelen van taken. Zij weten het best welke vergaderingen overbodig zijn en welk werk eigenlijk automatisch kan.
Waarom dit jaar het moment is om te experimenteren
De arbeidsmarkt is nog altijd krap, maar minder gespannen dan een paar jaar geleden. Dat geeft mkb-bedrijven juist nu wat meer ruimte om te experimenteren, zonder dat een pilot meteen de continuïteit in gevaar brengt. De organisaties die voorlopen, AFAS, &samhoud, het Rode Kruis, laten zien dat een kortere werkweek geen loze belofte is als je het goed voorbereidt. Wacht niet tot de sector om je heen het voordoet. Begin klein, meet wat het echt oplevert, en beslis pas daarna of het bij je bedrijf past.