Je hebt genoeg klanten, genoeg orders binnen en eigenlijk ook genoeg ambitie om door te groeien. Het probleem zit ergens anders: je vindt simpelweg niemand om het werk te doen. Uit de nieuwste Conjunctuurënquête van het CBS blijkt dat het ondernemersvertrouwen in het eerste kwartaal van 2026 weliswaar iets is gestegen, maar dat personeelstekort nog altijd de meest genoemde belemmering is, genoemd door 31,5 procent van de ondernemers. Voor het eerst in jaren is niet gebrek aan klanten je grootste rem, maar gebrek aan handen.
Personeel is nu de rem, niet je omzet
Jarenlang gold een simpel verband: minder klanten, minder omzet, minder groei. Dat verband is omgedraaid. Uit onderzoek van de Kamer van Koophandel blijkt dat ruim de helft van de grotere mkb-bedrijven last heeft van personeelstekort. Bij bedrijven met 11 tot 25 medewerkers loopt dat op tot 52 procent, en een kwart van die groep verwacht dat het tekort dit jaar tot serieuze problemen leidt.
Dat verandert hoe je naar groei kijkt. Het gaat niet meer alleen om meer verkopen, maar vooral om hoe je hetzelfde werk met minder handen gedaan krijgt, of hoe je die handen slimmer inzet. Ondernemers die dat inzien, sturen dit jaar heel anders bij dan een paar jaar geleden.
Automatiseer wat saai en repetitief is
Steeds meer mkb-bedrijven grijpen naar automatisering als eerste antwoord op het tekort. In de sector informatie en communicatie steeg het aandeel bedrijven dat inzet op automatisering van 28,5 naar 44,1 procent in een jaar tijd. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn en het vraagt geen IT-afdeling.
Begin bij de taken waar niemand blij van wordt: facturen overtypen, offertes handmatig opstellen, dezelfde vraag voor de tiende keer die dag beantwoorden. Facturatiesoftware met automatische herinneringen, een chatbot voor veelgestelde klantvragen, of simpelweg een goed ingericht CRM schelen al snel een paar uur per week. Wil je weten hoe je data en AI structureler inzet in je organisatie? Lees ook ons artikel over de kracht van data en AI. Die paar bespaarde uren per week zijn precies de ruimte die je nodig hebt om te groeien zonder erbij te hoeven werven.
Huur slimmer in, niet per se meer mensen
Een vacature openzetten en wachten tot de juiste kandidaat solliciteert werkt in 2026 nauwelijks meer. Kijk daarom breder dan het klassieke vaste dienstverband. Payroll, uitzendkrachten voor piekmomenten of een flexibele schil van zzp'ers geven je ademruimte zonder dat je meteen een langdurige verplichting aangaat. Twijfel je of dat bij jouw bedrijf past? Dit artikel over payroll versus eigen personeel zet de voor- en nadelen helder op een rij.
Ook zij-instroom loont de moeite. Iemand die tien jaar in de horeca stond, brengt vaak precies de werkmentaliteit mee die je op de vloer zoekt, ook al staat die ervaring niet standaard op een cv voor jouw branche. Kijk minder naar het functietitel-rijtje op een cv en meer naar wat iemand daadwerkelijk kan.
Investeer in de mensen die je al hebt
De goedkoopste manier om personeelstekort op te lossen, is voorkomen dat je huidige mensen vertrekken. Verloop kost tijd, geld en vooral kennis, en juist die kennis mis je het hardst op het moment dat je probeert te groeien. Een nieuwe collega inwerken duurt al gauw drie tot zes maanden voordat iemand echt zelfstandig draait.
Scholing en ontwikkeling helpen om mensen te binden, en de overheid maakt dat dit jaar makkelijker. Was je van plan te investeren in de vaardigheden van je team? De SLIM-subsidie is opnieuw open en biedt tot 25.000 euro voor mkb-bedrijven die in hun personeel willen investeren. Gebruik dat geld voor cursussen, coaching of een duidelijker loopbaanpad, niet alleen voor een cursus die verplicht op de checklist staat.
Groeien kan ook zonder extra hoofden
Niet elke groeistap vraagt om nieuwe collega's. Een overname van een kleiner bedrijf in dezelfde branche levert soms in één klap het team op dat je al maanden probeert te werven, inclusief klanten en kennis van de markt. Ook samenwerken met een ander mkb-bedrijf voor een gezamenlijk project, in plaats van alles zelf te bemensen, is een manier om je capaciteit te vergroten zonder dat je personeelsbestand meegroeit.
Denk ook aan wat je juist niet meer zelf hoeft te doen. Boekhouding, salarisadministratie of eerstelijns klantenservice uitbesteden aan een gespecialiseerde partij haalt druk van je eigen team, zodat die zich kan richten op werk dat direct aan groei bijdraagt.
Dit doe je deze maand als het personeel ontbreekt
Begin klein. Breng in kaart welke taken echt een mens nodig hebben en welke je kunt automatiseren of anders inrichten. Kijk of een flexibele schil je door drukke periodes helpt zonder dat je vaste kosten opbouwt die bij een rustiger kwartaal blijven drukken. En vergeet je huidige team niet: één tevreden medewerker die blijft, is meer waard dan drie vacatures die je toch niet op tijd ingevuld krijgt.
Groei ziet er dit jaar anders uit dan een paar jaar geleden. Niet meer mensen aannemen tot je er genoeg hebt, maar slimmer werken met wie je al hebt, en gericht uitbreiden op de plek waar het er echt toe doet.